Internationaal Forum Onderwijspraktijk

Na het congres

Over onderwijsgeheimen, die niet verborgen mogen blijven...

 Mensen die voor de klas staan willen duurzame antwoorden op vragen uit hun alledaagse onderwijspraktijk. Dit was het centrale thema voor de conferentie 'wat werkt u uw onderwijspraktijk!' met als ondertitel 'inspirerende Denkers over Onderwijs in Nederland.'
 Met deze insteek ging in maart 2009 het Internationaal Forum Onderwijspraktijk (IFO) van start. Samen op ontdekkingstocht naar de antwoorden op de vragen, dilemma's en uitdagingen waar het funderend onderwijs vandaag de dag voor staat. In het Internationaal Forum Onderwijspraktijk (IFO) gaan we uw praktijk verbinden met de uitkomsten van (inter)nationaal onderzoek: Wat weten we eigenlijk? Welke aanpakken werken ook echt? Welke experimenten lopen er? Hoe doen collega's elders het? Kortom we willen met u op weg om samen onze onderwijspraktijk verder te brengen. We startten met het congres in maart 2009 waarna we dan met u aan de slag gaan om nieuwe praktijken en beloftevolle ontwikkelingen te vertalen in nieuwe toepassingen voor de alledaagse onderwijspraktijk, die we op het volgende IFO congres in november 2010 kunnen presenteren aan het veld.

 In en om de school aan de slag

Scholen worden gebombardeerd met initiatieven en 'belangrijke' vernieuwingen. Is IFO dan de volgende hype? Nou nee: IFO wil bestaande ontwikkelingen, interessant onderzoek en exellente onderwijspraktijk bij elkaar brengen. Verbinden, verbreden en verdiepen zijn kernwoorden voor de werkwijze van IFO.

Als onderwijsmensen in en van de praktijk willen we goede werkwijzen verbreden en wellicht zelfs nog iets verder brengen naar excellentie. Want: veel gaat ontzettend goed in het Nederlands onderwijs en hiervan moeten anderen ook kunnen profiteren.

We kijken niet alleen naar wat er al goed is, maar ook naar wat beter kan. We hebben aandacht voor innovatie. Onderzoeken en experimenten die echt tot bruikbare, praktische aanpakken met goede resultaten hebben geleid leiden. Enthousiaste initiatiefnemers, praktische bouwers en toonaangevende experts vinden in het IFO de voedingsbodem voor verbinding van onderzoek en praktijk.

 Niets is zo praktisch als een goede theorie!

Deze uitspraak geeft in één oogopslag het doel van IFO weer. Het lijkt zo gemakkelijk, maar het ontwikkelen van een praktische theorie vraagt vaak jaren van onderzoek en ontwerp voor de theorie zo sterk is, dat het praktische ook een echt een breed verspreide praktijk is. En omgekeerd heeft goede praktijk meestal een lange weg te gaan tot de onderliggende essenties door  fundamenteel onderzoek in beeld gebracht zijn. In de dynamiek tussen deze twee uitersten bevinden zich de IFO trajecten.

Ter illustratie: stelt u zich een fictieve groep PO en VO scholen voor, die samen passend onderwijs in een  regio probeert vorm te geven. Tijdens de IFO conferentie heeft deze groep kennis gemaakt met een aantal wetenschappelijk inzichten rondom de invulling van goed onderwijs. Ook heeft men  informatie gekregen over het opzetten van een leergemeenschap van professionals tussen scholen en samenwerkingspartners in een regio. Op basis van deze bronnen besluit de groep om deze inzichten te gaan gebruiken bij het inrichten van hun passend onderwijs in de regio.

Door het persoonlijk contact met (inter)nationale wetenschappers is men geïnspireerd geraakt om mee te gaan bouwen aan de kennisbasis, die we met elkaar hebben rondom goed onderwijs. Daarom besluiten de scholen hun samenwerkingsproces zo in te richten, dat hun ervaringen en uitkomsten in het IFO ingebracht gaan worden. Nog tijdens de conferentie hebben ze afgesproken dat enkele onderzoekers, een procesbegeleider en een tiental vertegenwoordigers van de scholen elkaar de komende maand gaan ontmoeten om een doelgericht traject te kunnen starten op weg naar het volgend IFO congres.

En dan begint het

In het kader van IFO verbinden praktijkmensen en onderzoekers zich voor minstens twee jaar, aan een traject, waarin samengewerkt, geëxperimenteerd en gerapporteerd wordt.

Er zijn drie hoofdlijnen waarlangs zo'n traject kan lopen.

1. Scholen gaan de uitkomsten van onderzoek in kleinschalige experimenten uitproberen in hun praktijk en hun kennis met elkaar delen. Kernvragen zijn: hoe past deze theorie in onze praktijk? Wat kunnen anderen leren van onze praktijkervaringen? Hoe kunnen we de beloftevolle uitkomsten van het onderzoek nog beter maken voor onze praktijk? Ervaren en deskundige procesbegeleiders willen u hierbij graag helpen.
2. In de tweede lijn staat het (praktijk)gericht onderzoek centraal. Bij deze activiteiten zijn altijd onderzoekers van universiteiten, lectoraten of uit een kenniskring betrokken. Kernvragen zijn hier: Wat kan de wetenschap van deze situaties leren? Wat kan de  onderwijspraktijk in andere sector hier aan hebben?
3. Een derde mogelijkheid is dat u mee gaat doen in een praktijkgerichte professionele leergemeenschap. Middels allerlei vormen van 'blended learning' (van elkaar persoonlijk of virtueel ontmoeten, met ondersteuning van nieuwe media en ICT) wordt nieuwe kennis ontwikkeld. Het karakter van de onderzoeksvraag is hier eigenlijk: Het Leren van en met elkaar rondom een thema van gemeenschappelijke belangstelling. De uitkomsten van deze onderzoeks- werktrajecten worden niet alleen binnen het project, maar ook daarbuiten gecommuniceerd.

 
Om ons voorbeeld van de scholengroep PO - VO rondom passend onderwijs nog even op te pakken: in het kader van IFO start men een traject. In de startbijeenkomst spreekt men af dat eerste enkele wetenschappelijke bronnen en goede praktijkervaringen met flexibele leerarrangementen verkend en gebundeld worden. Op basis hiervan wordt een plan van aanpak gemaakt wat de regionale aanpak moet gaan versterken. De procesbegeleider en de betrokken praktijkonderzoeker zorgen ervoor, dat het traject heel nauwkeurig gevolgd wordt. Dit gebeurt onder andere door videorapportages, analyse van de data over resultaten,meningen van ouders en betrokkenen enz. Op basis van de aard en de kenmerken van deze transformatie lijkt zij het best te passen in de eerste IFO lijn: uitkomsten van onderzoek breed toepassen in de eigen praktijk en nieuwe ervaringen teruggeven aan de wetenschap. Naast een artikel in een vakblad zal de groep zeker op het volgende IFO congres in november 2010 hun ervaringen met u willen delen. 
De ontwikkelingen in Nederland zullen in het kader van IFO gevolgd worden door een adviesgroep van internationaal gerenommeerde wetenschappers. In november 2010 zien we met hen terug om opbouwend kritisch te reflecteren op het bereikte en ons met prikkelende vragen, enthousiaste beschouwingen en nieuwe wegen te inspireren voor een volgende etappe om nog beter onderwijs voor volgende generaties mogelijk te maken.
Natuurlijk communeren we ook tussentijds over de verschillende IFO-trajecten met u via (Multi)media, vakbladen, miniconferenties en regionale symposia, etc. Want uiteindelijk werken we met elkaar aan de optimale ontwikkeling van jongeren in onze samenleving nu en in de toekomst. En dat mag voor niemand verborgen blijven! 

Nieuwsgierig geworden?

Op deze website vindt u de bijdrages van onze (inter)nationale sprekers die gegeven werden tijdens het programma van de IFO conferentie in maart in Zwolle. Meer informatie kunt u krijgen via ons secretariaat.  (info@forumonderwijspraktijk.nl).

---